Hoe Maak Je Endorfine, Dopamine, Oxytocine En Serotonine Aan En Waarom?

Wat  gebeurt er als we lachen? Er is altijd wel iemand die weet dat we ‘dat stofje’ aanmaken. Dat stofje is endorfine. Maar endorfine heeft een aantal vriendjes, namelijk dopamine, oxytocine en serotonine. Wat doen ze en hoe maak je ze aan?

Dopamine

Dopamine is het heerlijke stofje dat vrij komt als we een doel bereiken of als we een stap in de richting van een doel zetten. Ook wordt het aangemaakt als je inspanningen worden beloond. Daarom houden mensen van complimenten krijgen. De valkuil is dat we het proberen te verkrijgen door alcohol, drugs of verslavende spelletjes. Die zijn meestal gemakkelijker voorhanden dan een doel en de stappen die je daarvoor moet zetten. Wat kun je naast het hebben en bereiken van een doel nog meer doen?

Hoe maak je dopamine aan?

Je weet dat je natuurlijk dopamine mist als je de neiging hebt teveel alcohol of koffie te drinken. Doe het volgende om je dopamine niveau te verbeteren.

  1. Verlaag stress. Door het verlagen van het cortisolniveau in je lichaam maakt dopamine weer een kans. Stress verlaag je door bijvoorbeeld 20 minuten te gaan wandelen.
  2. Neem of eet L-tyrosine. Je kan dit in een pakje kopen maar het komt ook voor in
    • kaas en eieren
    • rund- en varkensvlees, gevogelte, vis, schaal- en schelpdieren
    • plantaardig voedsel zoals tarwekiemen; havervlokken, amandelen, pecannoten, pompoenpitten, sesamzaad, limabonen, avocados en sojabonen.
  3. Zorg dat het zuurniveau in je maag omhoog gaat door het het drinken van water met citroen of meer azijn gebruiken in je eten.
  4. Ontdoe je van suikers. Door de insulineresistentie die ontstaat is het niet meer mogelijk om dopamine aan te maken. Het komt niet door de barrière heen. Schrap suikers uit je dagelijkse voedsel en de dopamine doet zijn werk.
  5. Ga meer in de zon zitten. Niet te lang natuurlijk, verbranden schijnt niet zo goed te zijn. Maar zonlicht helpt de aanmaak van dopamine.

Serotonine

Serotonine wordt aangemaakt als je je belangrijk voelt.  Ons brein staat voor een deel in de overleef-stand. Zo zijn we geprogrammeerd. Als baby ben je hulpeloos en moet je belangrijk genoeg gevonden worden door je ouders om gevoed te worden en zo te overleven. Veel onhandige patronen ontstaan uit dit overlevingsmechanisme. Door volwassen te worden, door zelfvertrouwen te krijgen in wat voor jou belangrijk is, kun je loslaten wat anderen van je vinden.

Hoe maak je serotonine aan?

  1. Eet koolhydraten met een lage glycemische index, zoals volkorenbrood, zilvervliesrijst of havermout. Door de aanmaak van insuline gaat de deur naar je hersens open voor serotonine (en de rest) dus het werkt ook door het eten van suiker. Het enige is dat de deur dan maar kort open gaat en we willen een langere periode bewerkstelligen.
  2. Ga in de zon liggen. Ongeveer 30 minuten per dag zonlicht doet wonderen voor je serotonine, net als voor de dopamine.
  3. Massage. Bij een studie bleek dat mensen die gedurende vier maanden twee keer per week werden gemasseerd het serotonine niveau met 30% was gestegen.
  4. Mediteer. Mediteren kan in stilte, maar ook in een goede lachbui. Zo heb je de aanmaak van serotonine en endorfine tegelijkertijd.
  5. Denk terug aan leuke en vrolijke momenten. Weet je ze niet, vraag het dan aan vrienden of familie. Schrijf ze op en vul je vrolijke boekje aan zodra je weer een mooi moment hebt.
  6. Een goede nachtrust doet wonderen. Je kan niet alleen je dag verwerken maar ook heeft melatonine, het hormoon dat reguleert dat je wakker bent of slaapt, een grote invloed op serotonine.
  7. Doe je work-out of je oefeningen 10 tot 15 minuten per dag en merk hoe je dopamine niveau stijgt.

Oxytocine

Oxytocine is het ‘knuffelhormoon’ en geeft een gevoel van vertrouwen. Gevoelens van vriendschap maakt dat je oxytocine aanmaakt. Sociale verbindingen zorgen voor ons overleven. En gevoelens van liefde maken nog veel meer oxytocine aan. Eigenlijk, meer oxytocine zorgt voor een gevoel van liefde. Oxytine zorgt ervoor dat het geboorteproces op gang komt, het is wat jou op de wereld heeft gezet. Oxytocine zorgt ervoor dat de moeder van het kind houdt, ongeacht hoe of wat.

Hoe maak je zelf oxytocine aan?

  1. Speel zachte muziek. Marvin Gaye is beroemd om zijn liefdevolle, zachte en sexy muziek.
  2. Luister oprecht. Speel niet met je telefoon, kijk niet naar iets anders, maar wees aanwezig en luister.
  3. Mediteer. De krachtigste manier om te mediteren om oxytocine aan te maken is door je te focussen op het houden van andere mensen. Denk aan de mensen van wie je houdt. Denk aan je huisdieren die je knuffelt.
  4. Gebruik social media. Het is aangetoond dat mensen die verbonden zijn via social media meer oxytocine aanmaken. Vergeet alleen niet om je vrienden ook in het echt te ontmoeten.
  5. Doe iets spannends samen met vrienden. Doordat je het samen doet helpt het je angst te verlagen en je beter te voelen.
  6. Lach!
  7. Gerelateerde afbeelding

Endorfine

Endorfine is het ‘gelukshormoon’. Het geeft een gevoel van euforie terwijl het pijn onderdrukt. Daarom bestaat er zoiets als een ‘runnershigh’. Hardlopers die door hun pijngrens heengaan vliegen bijna. Kleinere hoeveelheden worden vrijgegeven tijdens lachen, huilen en het eten van pittig eten. Ook het variëren van je work-out oefeningen kan endorfine oproepen.

Enkafaline

Tegelijk met endorfine wordt het stofje enkafaline geproduceerd. Het lijkt erop dat enkafaline nog meer voor het gevoel van euforie zorgt dan endorfine. Enkafaline neemt als het ware een klein hapje uit de pijnreceptoren in het lichaam en voegt zichzelf toe, zo kan de pijnreceptor geen pijnsignaal meer doorgeven. Na een tijdje komen er enzymen vrij die de enkafalinemoleculen weghalen en het gat opvullen of laten helen zodat de receptoren weer aan hun gewone werk kunnen.

Wat nu?

Wat leren we hiervan? Samenvattend zeg ik:

  • Relax. Ga in de zon liggen, wandel en mediteer, luister naar rustige muziek
  • Eet gezond en slaap goed
  • Lach met vrienden

En je leven wordt simpelweg fantastisch.

Dopamine Het Beloningshormoon

In de pre-historie zorgde dopamine ervoor dat we in staat waren dagenlang achter een prooi aan te gaan. Elk nieuw spoor, elke hoefafdruk zorgde voor een dopamineshot. Het uiteindelijk aantreffen van de prooi zorgde voor een grote dosis dopamine. Het uiteindelijk doorboren van de prooi met je speer zorgde voor zo’n grote dopamine injectie dat het ons in staat stelde om de volgende dag weer op jacht te gaan. Op jacht om de volgende prooi te vangen en zo onze honger te stillen. Zonder dopamine zouden we de jacht al in de eerste uren hebben opgegeven. Uiteraard zou dit opgeven leiden tot een onvermijdelijke hongerdood.

Afbeeldingsresultaat voor dopamine

Voorbeeld:

Je geeft leiding aan een team dat software ontwikkelt van begin tot eind. Designers, ontwikkelaars en testers vormen een team dat in staat is oplossingen te bedenken, daar software voor te ontwikkelen en op te leveren. Het team doet dit op een agile manier. Een groot scrumbord in het midden van het kantoor, vol met briefjes in verschillende kolommen, zorgt voor het overzicht. Na de stand-up meeting loopt Rick meteen naar het bord, pakt een briefje en plakt deze in de kolom ‘in behandeling’ onder zijn naam. Iedereen ziet dat hij dat doet en weet waar hij mee bezig is. Na een aantal uren driftig programmeren heeft hij de userstory afgerond, loopt weer naar het bord en verplaatst het briefje naar de kolom ‘ter review’. Dopamine! De beloning voor een afgeronde taak. Tijdens het programmeren heeft Rick ook al aardig wat shotjes dopamine in zijn systeem gekregen. Elke test waar hij zijn code aan onderwierp met een groen vinkje als gevolg; dopamine. Elke oplossing die hij vanuit zijn gedachten omzet naar code in zijn code editor; dopamine. Met als uiteindelijke beloning een enorme shot dopamine op het moment dat hij zijn prooi geschoten heeft. Ehm; op het moment dat hij zijn userstory heeft afgerond. Het agile werken met een scrumbord is dus een uitstekende manier om ons continu te voeden met dopamine.

 

Geluk, Iedereen Heeft Een Ander Beteknis Voor Het Woord Geluk

Geluk is een lastig concept. Iedereen geeft er een andere invulling aan en jaagt het op zijn eigen unieke manier na, maar in de praktijk van alledag bestaat geluk uit vrede in het hier en nu, zonder onrustig met toekomst en verleden bezig te zijn en zonder de drang om het heden te willen veranderen.

Geluk heeft veel te maken met dankbaarheid voor wat er wél in je leven zonder die focus op wat er allemaal mist. Geluk is vooral een ‘hier en nu’-ding, herkenbaar aan de afwezigheid van ongeluk in een van zijn lelijke gedaanten. De verschillende vormen van geluk laten hun chemische sporen na in ons lichaam, met name ons brein. Er zijn tenminste zeven hormonen/neurotransmitters* die nauw betrokken zijn bij ons geestelijke welzijn: endorfine, dopamine, serotonine, oxytocine, adrenaline, gamma-aminoboterzuur (GABA) en anandamide.

De zeven geluksboodschappers in het brein
Endorfine is de grootste geluksboodschapper in ons brein en tevens een natuurlijke pijnstiller. Dat wat mensen typisch als geluk of vrede ervaren is in het brein vooral herkenbaar aan een rijkelijke dosis van deze hormonen. Endorfinen hebben namelijk een opiaatachtig karakter die ons een universeel gevoel van liefde en vrede laten ervaren. Het komt vrij bij heel verschillende activiteiten in veel verschillende situaties: bij het sporten, tijdens de seks, na het vallen van de fiets en bij het volbrengen van kleine alledaagse taakjes, zoals een brief op de post doen of de afwas drogen. (Er wordt gespeculeerd dat een gebrek aan endorfinen weleens een oorzaak zou kunnen zijn van de obsessief-compulsieve stoornis. Mensen die hieraan lijden blijven vaak dezelfde nutteloze dwanghandelingen doen, zoals keer op keer checken of het gas wel uitstaat. Het zou kunnen dat het brein van deze mensen hen chemisch nalaat te vertellen dat de taak volbracht is.)

Serotonine: hoewel het de veelzijdigheid van deze stof geen recht doet, wordt dit ook wel het zelfvertrouwenmolecuul genoemd. Mensen bij wie deze neurotransmitter rijkelijk stroomt hebben van nature veel zelfvertrouwen en tevredenheid over zich. Mensen die deze stof minder makkelijk aanmaken, zijn daarentegen wat afhankelijker en zoekender van aard. Ze zoeken eerder naar bevestiging buiten zichzelf en raken sneller verslaafd aan genotschenkende middelen. Bijna alle antidepressiva werken op zo’n manier dat ze aanwezigheid van serotonine in het brein stimuleren. Daarom worden ze ook wel Serotonin-Specific Reuptake Inhibitors (SSRI’s) genoemd. Antidepressiva worden -ondanks hun twijfelachtige reputatie – gebruikt bij een hele range aan klachten: compulsief-obsessieve stoornis, eetstoornissen, chronische pijn en posttraumatische klachten.Afbeeldingsresultaat voor serotonine en adrenaline en dopamine samenwerking

Dopamine wordt ook wel de belonings- of anticipatiemolecuul genoemd. Het komt vrij als wij onze doelen proberen te bereiken. Het laat ons zoeken en jagen naar zaken die ons plezier en vreugde geven, zoals eten, seks en andere fijne ervaringen. Verslavende drugs zoals cocaïne, maar ook het eten van vet en zoet voedsel werken direct in op dit interne beloningssysteem. Het gevaar van veel drugs (en het leven in een welvaartmaatschappij waarin alles direct voorhanden is) is dat het ons de natuurlijke motivatie ontneemt om op een natuurlijke manier onze doelen te willen bereiken.

Oxytocine wordt ook wel het knuffel- of bindingshormoon genoemd. Dit hormoon laat ons verbonden met elkaar voelen. Oxytocine laat zien hoe belangrijk intimiteit, vertrouwen en vriendschap zijn voor ons welzijn. Het zorgt voor meer vertrouwen en loyaliteit tussen mensen. Mensen die van elkaar houden, stimuleren dit hormoon alleen al als ze aan elkaar denken. Maar het werkt ook andersom: mensen die tijdens onderhandelingen oxytocine toegediend krijgen, zijn aardiger en liever voor elkaar. Zoals de term knuffelhormoon al laat doorschemeren, zorgt lichamelijke intimiteit ook dat de oxytocinen toenemen. Wanneer fysiek contact ontbreekt kan chocola of een warm bad de oxytocine-aanmaak stimuleren.

GABA is een natuurlijke angstremmer. Het zorgt ervoor dat andere neurotransmitters die voor opwinding en paniek zorgen minder snel afvuren: GABA zorgen dus voor een gevoel van kalmte. Slaapmiddelen en chemische angstremmers zoals benzodiazepinen werken op de GABA-receptoren van ons brein. Een natuurlijke manier om deze hersenstoffen op te wekken is het beoefenen van yoga of meditatie.

Anandamide komt van het Sanskriet-woord Ananda dat ook wel gelukzaligheid betekent. Wietrokers weten er alles van. Anandamide werkt op dezelfde receptoren als wiet: het is eigenlijk een zelfgeproduceerde vorm van cannabis. Volgens onderzoekers is het ook deze neurotransmitter die duursporters een natuurlijke high geeft dat hen bijvoorbeeld zo lang laat rennen of fietsen: de zogenaamde runners high. Dus als je je afvraagt waarom mensen vrijwillig aan marathons en Elfstedentochten deelnemen… anandamide zou weleens de belangrijkste reden kunnen zijn.

Adrenaline (ook wel epinefrine genoemd) is extreem belangrijk voor onze overleving. Het geeft ons lichaam de instant energie die het af en toe nodig heeft om in actie te komen als er gevaar dreigt. Misschien vraag je je af hoe deze alarmmolecuul geluk helpt veroorzaken? De zogenaamde adrenalinerush die mensen in risicovolle situaties krijgen, geeft ze het gevoel dat ze leven: het is een direct tegengif voor de staat van verveling waarin vooral veel moderne mensen leven. Geluk en angst hebben dus soms veel met elkaar te maken. Mensen die extreme sporten beoefenen zoals kitesurfen of motorcross leven vaak voor de adrenalineroes die hun sport hen geeft. Ook zware criminelen bestaan voor een groot gedeelte uit adrenalinejunkies. Het geluk in gevaarlijke situatie bestaat eruit dat iemand zichzelf tijdelijk helemaal vergeet en zich volledig moet focussen op die taak voorhanden is. Focus maakt gelukkig.

We moeten na deze lijst geluk alvast onderscheiden van genot. Dat laatste is herkenbaar aan een explosieve mix van neurotransmitters als dopamine, serotonine en adrenaline. Genot, zoals het bevredigen van je chocoladeverslaving of seksuele drang, kan heel intens zijn, maar leidt vaak tot een korte, vluchtige kick die daarna al snel een gevoel van leegte achterlaat. ‘Oké, dat was de chocola, en nu?’ Wat mensen over het algemeen onder geluk verstaan heeft – zoals ik hierboven al beschreef – een wat langduriger en milder karakter dan genot. Vooral een flinke dosis endorfinen draagt daaraan bij: die gaat samen met een gevoel van acceptatie, vrede en liefde. Geluk en liefde (dus niet de obsessieve romantische variant daarvan) liggen hierom dicht bij elkaar.

Hoewel ons lichaam meer dan honderden chemische stoffen produceert, zijn er maar een klein aantal waarvan we enigszins weten hoe ze onze stemming beïnvloeden.

Hormoon Verstorende Stoffen

Reguliere cosmetica en verzorgingsproducten voor dagelijks gebruik zitten vol chemicaliën en belasten niet alleen je gezondheid maar ook het milieu, ze worden door het doucheputje weggespoeld. Gevaarlijke stoffen komen op deze manier in de voedselketen, en weer in ons eigen voedsel terug.hormoon verstorende chemicalien

(Endocrine Disrupting Chemicals of EDC’s). EDC’s zijn synthetische, lichaamsvreemde stoffen die werken als hormonen of de werking ervan juist blokkeren. Het gevolg is een verstoring van het hormonale systeem met mogelijk schadelijke effecten op zenuwstelsel en immuunsysteem.

Kinderen kunnen later vruchtbaarheidsproblemen krijgen. Ook borstkanker, zaadbalkanker en bepaalde stofwisselingsziektes worden hiermee in verband gebracht.

De effecten van EDC’s zijn sterk afhankelijk van het moment van blootstelling. Met name tijdens kritieke fasen van de zwangerschap (ontwikkeling van de foetus), baby- en vroege kinderperiode en adolescentie (16-22 jaar), kunnen zelfs kleine doses van deze stoffen schadelijk zijn voor de ontwikkeling.

Gezondheidseffecten treden vaak pas later in het leven op. Bescherming tegen EDC’s in deze gevoelige fasen is dan ook erg belangrijk. In Nederland zijn er geen strenge regels die het gebruik van hormoon verstorende stoffen in producten aan banden legt. De Nederlandse overheid zegt dat we ons geen zorgen hoeven te maken, wetenschappers en toxicologen zien deze hormoon verstorende stoffen echter als de grote oorzaak van onze vele hormonale ziektes en -kankers. In Zweden, Denemarken, België en Frankrijk is een verbod op hormoon verstorende stoffen.

Er zou verband zijn tussen de vele hormoon verstorende en kankerverwekkende stoffen in de producten die wij dagelijks op ons lichaam smeren en ziekten als borstkanker en onvruchtbaarheid. Volgens onderzoeken komt de gemiddelde vrouw dagelijks in aanraken met 500 chemicaliën door alle producten die zij gebruikt! Dit heeft natuurlijk invloed op onze gezondheid.

In Denemarken worden zwangere vrouwen gewaarschuwd om producten met hormoon verstorende stoffen te vermijden. Het is wel degelijk wetenschappelijk aangetoond dat stoffen als parabenen de hormoonhuishouding kunnen verstoren, ze functioneren namelijk als een xeno-oestrogeen.

Xeno-oestrogenen, of ook wel pseudo- of nep-hormonen genoemd, zijn stoffen in het milieu, afkomstig uit de petrochemische industrie, met een sterke oestrogeenachtige werking. Ze kunnen moeilijk door onze lever worden afgebroken en bij een overmaat krijgt ons lichaam te maken met een oestrogeenoverschot. Overtollig oestrogeen stapelt zich vervolgens in vetweefsels, voortplantingsorganen, hersenen en lever op, waardoor deze hun functies niet meer naar behoren kunnen uitoefenen. Met alle gevolgen van dien. Veel van onze huidige hormonale klachten zijn hier het gevolg van.

De verstoring op de hormoonbalans bij zowel mannen als vrouwen is al zeer goed onderzocht.

Het geeft klachten en ziektes als:

Onvruchtbaarheid, Miskraam, overgewicht bij jonge kinderen, obesitas, borstontwikkeling op jonge leeftijd (ook bij jongens), een late puberteit, PMS (Pre Menstrueel Syndroom), overgangsklachten, endometriose (menstruatiepijn,(chronische) buikpijn, darm- en blaasproblemen, vermoeidheid, pijnlijke geslachtsgemeenschap), onvruchtbaarheid, verminderde sperma-kwaliteit, geboorteafwijkingen, vroeggeboortes maar ook een verminderde schildklierwerking, toename van het aantal diabetespatiënten, non-Hodgkin-lymfoom (een zeldzame vorm van lymfklierkanker die op alle leeftijden kan voorkomen) Het verhoogt ook het risico op hormonale kankers, maar dat wordt nog volop onderzocht. Ook is de kans op leverproblemen groter.

Dit zijn slechts enkele van de mogelijk negatieve gezondheidseffecten van hormoon verstorende stoffen.

Xeno-oestrogenen komen voor in duizenden stoffen. Voor de producten die wij in onze shop hebben is alleen van belang:

  1. Parabenen
  2. Synthetische UV-filters
  3. Siliconen, verwerkt in allerlei cosmetische producten.

Van de lijst van 7 hormoon verstorende stoffen zijn er voor onze shop 2 van belang.

  1. Parabenen
  2. Synthetische UV-filters

          Gelukkig zitten deze stoffen natuurlijk niet in onze producten!

 

  • Parabenen zijn conserveringsmiddelen, beschermen tegen aantasting van schimmels en bacteriën. Butyl-en propylparabenen versterken de werking van het vrouwelijk hormoon oestrogeen (vervrouwelijking van het lichaam) en gebruik kan leiden tot contactallergieën. Het zit in heel veel verzorgingsproducten. Schadelijke parabenen in cosmetische producten zijn calledbutylparabenen en propylparabenen
  • Synthetische UV-filters zoals Benzofenon-3 (oxybenzon), 3-benzylideen kamfer, 4 methylbenzylideen kamfer (4-MBC), 4,4-Dihydoxybenzofenon, benzofenon, ethylhexylmethoxycinnamaat hebben een hormoon verstorende werking.

Deze chemische stoffen kunnen volgens wetenschappers schadelijk zijn voor kwetsbare groepen zoals jonge kinderen of de foetus in de buik van zwangere vrouwen. Maar ook voor vrouwen die zwanger willen worden of borstvoeding geven. Maar in feite geldt dit voor iedereen!

Deze stoffen kunnen het hormoonsysteem in de war brengen waardoor kinderen later vruchtbaarheidsproblemen krijgen. Ook borstkanker, zaadbalkanker en bepaalde stofwisselingsziektes worden hiermee in verband gebracht.

Zonnebrandcrème en gezichtcrème met UV-filter.

Het is erg belangrijk geen gewone zonnebrandcrème te gebruiken of dagcrème met UV-filter, naast de gebruikelijke parabenen en andere chemische ingrediënten, zijn de stoffen die gebruikt worden om Uv-straling te weren, ook zeer hormoon verstorend. Het is beter om teveel zon te vermijden door middel van kleding en door in de schaduw te blijven. Een beetje zon (max 30 minuten) is echter juist gezond, hierdoor maak je lichaam vitamine D aan.

Heb je toch zonnebrandcrème nodig, bijvoorbeeld tijdens vakantie of een dagje strand of bergen, gebruik dan een zonnebrandcrème met minerale UV-filters zoals onze Alpinbalsem. Deze zijn veel beter voor je lichaam en vooral je gezondheid.

(Baby) Verzorgingsproducten

Verschillende ingrediënten van verzorgingsproducten hebben een hormoon verstorende werking.

Dit zijn o.a.:

  • UV-filters in zonnebrandmiddelen en dagcrèmes
  • Conserveringsmiddelen (meestal parabenen) in douchegel, shampoo, crèmes, lotions en (baby)verzorgingsproducten.

Lees ALTIJD de ingrediënten op het etiket.

Welke stoffen vermijden?

  • (baby)-verzorgingsproducten met propylparabenen, butylparabenen of BPA.
  • zonproducten en huidverzorgingsproducten met:
  • hormoon verstorende UV-filters
  • DEP (diethylftalaat, een kleurloze, olieachtige en bijna reukloze vloeistof)
  • kunstmatige geurstoffen
  • PEG (Polyethyleenglycol, polyether glycol)
  • PEG derivaten (van PEG afgeleide stoffen)
  • paraffine/aardolieproducten/siliconen

Momenteel zijn meer dan 200 stoffen met hormoon verstorende effecten bekend, zoals Bisfenol A en bepaalde parabenen en ftalaten (een groep chemische stoffen waarvan sommige als EDC (hormoon verstorend) beschouwd worden).

Ze zitten in alledaagse producten en komen in ons lichaam via onze voeding, inademen of via de huid wanneer we deze producten gebruiken.

Veel EDC’s zijn persistent (niet of maar zeer langzaam afbreekbaar in de natuur, en die dus lange tijd, met al zijn giftige eigenschappen, in het milieu aanwezig blijft), en kunnen zelfs effect hebben bij heel lage concentraties. Volgens studies bestaat er dan ook geen veilige dosis.

Hoewel tal van studies de negatieve gevolgen tonen die bepaalde EDC’s hebben op dieren, het milieu en de mens, zijn er nauwelijks wettelijke maatregelen die het gebruik ervan beperken en worden EDC’s nog steeds in ontzettend veel alledaagse producten gebruikt.

error: Content is protected !!

Shopping cart

Subtotal
Shipping and discount codes are added at checkout.
Checkout